Ο ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ
Τι είναι ο Τεχνικός Ασφαλείας
Ο Τεχνικός Ασφαλείας δίνει στον εργοδότη υποδείξεις και συμβουλές, γραπτά ή προφορικά, σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας και πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων.
Αναλαμβάνουμε καθήκοντα εξωτερικού Τεχνικού Ασφαλείας σε επιχειρήσεις στο Ηράκλειο και σε όλη την Κρήτη.
ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
Ποιες επιχειρήσεις οφείλουν να έχουν Τεχνικό Ασφαλείας
Κάθε επιχείρηση που απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο πρέπει να έχει Τεχνικό Ασφαλείας. Η υποχρέωση προβλέπεται στο άρθρο 8 του κώδικα νόμων για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του Ν.3850/2010 (ΦΕΚ 84/Α/2.6.2010).
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
Συμβουλευτικός ρόλος και πεδίο αρμοδιοτήτων
Ο Τεχνικός Ασφαλείας είναι ο επιστημονικά καταρτισμένος σύμβουλος του εργοδότη σε θέματα ασφάλειας εργασίας. Ο ρόλος του είναι συμβουλευτικός: δίνει υποδείξεις, και η ευθύνη εφαρμογής τους παραμένει στη διοίκηση. Η ανάθεσή του είναι υποχρεωτική από τον πρώτο εργαζόμενο, δυνάμει του άρθρου 8 του Ν.3850/2010, όπως ισχύει στο ΠΔ 62/2025.
Για να κάνει τη δουλειά του έχει πρόσβαση σε όλους τους χώρους εργασίας και γνώση κάθε στοιχείου ασφάλειας, όπως στατιστικά ατυχημάτων, φυλλάδια εξοπλισμού και πιστοποιητικά συντήρησης. Οι σοβαρές συστάσεις καταγράφονται πάντοτε εγγράφως.
Η παρακολούθηση προσαρμόζεται όταν αλλάζει το προσωπικό, ο χώρος ή ο εξοπλισμός της επιχείρησης. Ενδεικτικά, τα καθήκοντά του περιλαμβάνουν:
ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ- Έγγραφες ή προφορικές υποδείξεις πρόληψης ατυχημάτων και ασθενειών
- Συμβουλές σε σχεδιασμό εγκαταστάσεων, εξοπλισμό και θέσεις εργασίας
- Έλεγχος ασφάλειας εγκαταστάσεων και εφαρμογής μέτρων υγιεινής
- Εποπτεία ασκήσεων πυρασφάλειας και συναγερμού
- Διερεύνηση αιτίων ατυχημάτων της επιχείρησης
- Ενημέρωση και εκπαίδευση προσωπικού σε επαγγελματικούς κινδύνους
- Συμμετοχή στην κατάρτιση προγραμμάτων εκπαίδευσης ασφάλειας
ΩΡΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Κατηγορίες επικινδυνότητας και ελάχιστος χρόνος απασχόλησης
Κάθε επιχείρηση κατατάσσεται σε Α' (υψηλή), Β' (μέση) ή Γ' (χαμηλή) επικινδυνότητα βάσει κλάδου, κατά το ΠΔ 294/1988. Στη Β' κατηγορία ανήκει ό,τι δεν αναφέρεται ρητά στην Α' ή στη Γ'. Η κατάταξη καθορίζει τον ελάχιστο χρόνο απασχόλησης και τα προσόντα του Τεχνικού Ασφαλείας, κατά τα άρθρα 11 και 21 του Ν.3850/2010.
Ο χρόνος υπολογίζεται σε πραγματικές ώρες απασχόλησης. Μια επιχείρηση Β' κατηγορίας με 60 εργαζομένους αντιστοιχεί σε 150 ώρες/έτος (60 × 2,5), κατανεμημένες σε μηνιαίες επισκέψεις και εργασίες γραφείου. Επανεξετάζεται σε κάθε μεταβολή προσωπικού.
Η κατάταξη προκύπτει από το κύριο αντικείμενο δραστηριότητας της επιχείρησης. Ο ελάχιστος χρόνος ανά κατηγορία:
Κατηγορία Α': έως 500 εργαζόμενοι → 3,5 ώρες/έτος ανά εργαζόμενο · 501–1.000 → 3,0 · 1.001–5.000 → 2,5 · άνω των 5.000 → 2,0
Κατηγορία Β': έως 1.000 εργαζόμενοι → 2,5 ώρες/έτος ανά εργαζόμενο · 1.001–5.000 → 1,5 · άνω των 5.000 → 1,0
Κατηγορία Γ': έως 20 εργαζόμενοι → 25 ώρες/έτος σταθερά · 20–50 → 50 ώρες/έτος · 50–100 → 75 ώρες/έτος · 100–1.000 → 0,4 ώρες/έτος ανά εργαζόμενο
ΑΝΑ ΚΛΑΔΟ
Κατηγοριοποίηση επιχειρήσεων ανά επικινδυνότητα
Η κατάταξη σε Α΄, Β΄ ή Γ΄ γίνεται βάσει κλάδου και καθορίζει τον ελάχιστο χρόνο απασχόλησης του Τεχνικού Ασφαλείας. Προβλέπεται στο ΠΔ 294/1988, κωδικοποιημένο στον Ν.3850/2010 και ΠΔ 62/2025, με επικαιροποίηση από τον Ν. 5239/2025.
Παρακάτω οι κλάδοι ομαδοποιούνται ενδεικτικά, για προσανατολισμό. Η τελική κατάταξη απαιτεί έλεγχο του ακριβούς κωδικού δραστηριότητας.
Κατηγορία Α΄ — υψηλή επικινδυνότητα
- Ορυχεία, μεταλλεία, λατομεία
- Εξόρυξη υδρογονανθράκων και καυσίμων αερίων
- Χημικές/πετροχημικές βιομηχανίες (οξέα, λιπάσματα, πλαστικά)
- Επεξεργασία πετρελαιοειδών και παραγώγων άνθρακα
- Παραγωγή εκρηκτικών και πυροτεχνημάτων
- Βασική μεταλλουργία — παραγωγή, κατεργασία μετάλλων
- Υφαντικές βιομηχανίες — βαφεία, τυποβαφεία, φινιριστήρια
- Κατεργασία και είδη αμιάντου
- Ναυπηγεία, επισκευή πλοίων
Κατηγορία Β΄ — μέση επικινδυνότητα
- Κατασκευές και τεχνικά έργα
- Μεταλλικές κατασκευές — κουφώματα, κιγκλιδώματα
- Δομικά υλικά — σκυρόδεμα, τσιμεντοειδή
- Ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα
- Εστίαση — εστιατόρια, κουζίνες, μαζική παρασκευή
- Βιοτεχνίες τροφίμων και ποτών
- Συνεργεία, βαφεία αυτοκινήτων
- Αποθήκες, logistics με μηχανοκίνητο εξοπλισμό
Κατηγορία Γ΄ — χαμηλή επικινδυνότητα
- Γραφεία, επαγγελματικές υπηρεσίες (λογιστικά, δικηγορικά)
- Λιανικό εμπόριο — καταστήματα, mini market
- Ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα
- Εκπαιδευτήρια, φροντιστήρια
- Υγεία εκτός νοσηλείας — ιατρεία, διαγνωστικά
- Τραπεζικές, ασφαλιστικές υπηρεσίες
Η κατάταξη βασίζεται στην κύρια δραστηριότητα. Εντός κλάδου υπάρχουν υποπεριπτώσεις με διαφορετική κατάταξη — π.χ. ορισμένες χημικές διεργασίες κατατάσσονται χαμηλότερα από τον γενικό τους κλάδο. Η τελική κατάταξη επιβεβαιώνεται με έλεγχο του ακριβούς κωδικού δραστηριότητας.
ΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Ελάχιστος πραγματικός χρόνος απασχόλησης Τεχνικού Ασφαλείας
| Αριθμός εργαζομένων | Ώρες ετήσιας απασχόλησης ανά εργαζόμενο |
|---|---|
| Έως 500 | 3,5 |
| Από 501 έως 1.000 | 3,0 |
| Από 1.001 έως 5.000 | 2,5 |
| Από 5.001 και άνω | 2,0 |
| Αριθμός εργαζομένων | Ώρες ετήσιας απασχόλησης ανά εργαζόμενο |
|---|---|
| Έως 1.000 | 2,5 |
| Από 1.001 έως 5.000 | 1,5 |
| Από 5.001 και άνω | 1,0 |
| Αριθμός εργαζομένων | Ώρες απασχόλησης Τεχνικού Ασφαλείας |
|---|---|
| Μέχρι 20 | 25 ώρες/έτος |
| Από 20 έως 50 | 50 ώρες/έτος |
| Από 50 έως 100 | 75 ώρες/έτος |
| Έως 1.000 | 0,4 × αριθμό εργαζομένων |
Ελάχιστο όριο σε όλες τις κατηγορίες: ο χρόνος απασχόλησης του Τεχνικού Ασφαλείας δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερος από 25 ώρες/έτος έως 20 εργαζόμενους, 50 ώρες/έτος για 21–50 και 75 ώρες/έτος για 51 και άνω. Για παράδειγμα, μια μικρή επιχείρηση κατηγορίας Α΄ με 5 εργαζόμενους προκύπτει υπολογιστικά στις 17,5 ώρες, αλλά ανεβαίνει υποχρεωτικά στις 25.
ΠΡΟΣΟΝΤΑ & ΑΝΑΘΕΣΗ
Προσόντα και ανάθεση καθηκόντων
Τα προσόντα του Τεχνικού Ασφαλείας ορίζονται στο άρθρο 11 του Ν.3850/2010 και διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατηγορία επικινδυνότητας και το μέγεθος της επιχείρησης: από πτυχιούχους ΑΕΙ έως πτυχιούχους ΤΕΙ ή άλλων τεχνικών ειδικοτήτων στις μικρότερες επιχειρήσεις. Το άρθρο 13 ορίζει τις συμβατές ειδικότητες μηχανικού ανά κλάδο, ώστε η γνώση να αντιστοιχεί στους πραγματικούς κινδύνους. Μια βιομηχανία Α' κατηγορίας απαιτεί διαφορετικό προφίλ από ένα ξενοδοχείο Β' κατηγορίας.
Η κάλυψη γίνεται με τρεις τρόπους, κατά το άρθρο 9: με υπάλληλο της επιχείρησης, με εξωτερικό συνεργάτη μηχανικό, ή με σύμβαση με Εξωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞΥΠΠ). Σε επιχειρήσεις Β' ή Γ' κατηγορίας με λιγότερους από 50 εργαζομένους, ο εργοδότης μπορεί να αναλάβει ο ίδιος τα καθήκοντα μετά από το προβλεπόμενο πρόγραμμα επιμόρφωσης (άρθρο 12). Στην πράξη η επιλογή αυτή σπανίζει.
Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η συχνότερη επιλογή είναι ο εξωτερικός συνεργάτης, που καλύπτει την υποχρέωση χωρίς κόστος πλήρους απασχόλησης. Τα στοιχεία του καταχωρούνται στο Μητρώο Τεχνικών Ασφαλείας, όπου η Επιθεώρηση Εργασίας διασταυρώνει άμεσα αν διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα για τον κλάδο και το μέγεθος της επιχείρησης.
ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Τεκμηρίωση και τακτικότητα: υποχρεώσεις του εργοδότη
Κάθε επίσκεψη του Τεχνικού Ασφαλείας καταγράφεται στο Ειδικό Βιβλίο Υποδείξεων Τεχνικού Ασφαλείας, σελιδομετρημένο και θεωρημένο, κατά το άρθρο 14 του Ν.3850/2010. Είναι το βασικό αποδεικτικό ότι η υπηρεσία παρέχεται με συνέχεια, με ημερομηνίες, ευρήματα και συστάσεις.
Η παρουσία του Τεχνικού Ασφαλείας είναι μηνιαία και προγραμματισμένη, κατά το άρθρο 15. Το πρόγραμμα επισκέψεων τηρείται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Τεχνικού Ασφαλείας (ΥΑ 50067/28/2017, ΦΕΚ 3952/Β'). Σήμερα αυτό γίνεται μέσω της Εργάνης ΙΙ, όπου μεταφέρθηκε η λειτουργία του πρώην ΟΠΣ-ΣΕΠΕ από 16.2.2026, διακριτά από τη μισθοδοτική δήλωση προσωπικού.
Η καταχώρηση της ανάθεσης βαρύνει τον εργοδότη και πρέπει να ολοκληρώνεται εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας από την έναρξη λειτουργίας ή την πρόσληψη του πρώτου εργαζομένου. Η καθυστέρηση ή η παράλειψη συνιστά αυτοτελή παράβαση. Σε αλλαγή συνεργάτη, απαιτείται ενημέρωση του μητρώου και παράδοση του Ειδικού Βιβλίου Υποδείξεων στον νέο Τεχνικό Ασφαλείας, ο οποίος λαμβάνει υπόψη την πορεία των προηγούμενων υποδείξεων.
ΕΛΕΓΧΟΙ & ΚΥΡΩΣΕΙΣ
Έλεγχος ΣΕΠΕ και κυρώσεις μη συμμόρφωσης
Σε τακτικό ή έκτακτο έλεγχο, ο επιθεωρητής εργασίας του ΣΕΠΕ εξετάζει την καταχώρηση ανάθεσης στο ηλεκτρονικό μητρώο, την ενημέρωση του Ειδικού Βιβλίου Υποδείξεων, την τήρηση του προγράμματος μηνιαίων επισκέψεων και την αντιστοιχία ωρών απασχόλησης με την κατηγορία επικινδυνότητας και τον αριθμό εργαζομένων. Ζητά επίσης την ίδια τη γραπτή Μελέτη Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου (αναλυτικά στη σχετική σελίδα) ως τεκμήριο ουσιαστικού αποτελέσματος.
Η κατηγοριοποίηση παραβάσεων και το ύψος προστίμων ρυθμίζεται από την ΚΥΑ 20844/2026 (ΦΕΚ 4560/Β'/24.7.2026), με κλιμάκωση ανάλογα με τη σοβαρότητα, την υποτροπή και το μέγεθος της επιχείρησης· η απουσία Τεχνικού Ασφαλείας, Βιβλίου Υποδείξεων ή γραπτής εκτίμησης κινδύνου ελέγχεται συστηματικά σε κάθε επιθεώρηση.
Η τεκμηριωμένη λειτουργία της υπηρεσίας αποτελεί στοιχείο άμυνας σε εργατικό ατύχημα, όπου εξετάζεται αν ο εργοδότης είχε λάβει τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης. Ο έλεγχος γίνεται προγραμματισμένα ή έκτακτα. Ο έκτακτος, μετά από καταγγελία ή ατύχημα, είναι αυστηρότερος και αναζητά αιτιώδη σχέση ανάμεσα στο συμβάν και τυχόν καθυστέρηση εφαρμογής προηγούμενης υπόδειξης.
ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ
Ιδιαιτερότητες κλάδων στην Κρήτη
Σε ορισμένους κλάδους η υπηρεσία προσαρμόζεται στους δικούς τους κινδύνους, με το ίδιο νομικό πλαίσιο. Στα ξενοδοχεία, Β' κατηγορίας, η εποχικότητα προσωπικού απαιτεί έλεγχο της ανάθεσης σε κάθε νέα πρόσληψη περιόδου. Η θερμική καταπόνηση και η ασφάλεια πισίνας εντάσσονται στην τακτική παρακολούθηση.
Στην εστίαση, επίσης Β' κατηγορίας, οι συχνότεροι κίνδυνοι αφορούν εγκαύματα, ολισθηρά δάπεδα και χειρωνακτική διακίνηση φορτίων. Στις τεχνικές εταιρείες, η υπηρεσία λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Σχέδιο και τον Φάκελο Ασφάλειας και Υγείας εργοταξίου (ΠΔ 305/1996), που είναι διαφορετικό πεδίο από τη γενική λειτουργία της επιχείρησης. Στο εμπόριο η κατάταξη κυμαίνεται μεταξύ Β' και Γ' κατηγορίας, με την ίδια νομική υποχρέωση.
Η γεωγραφική διασπορά των επιχειρήσεων στην Κρήτη δεν μεταβάλλει τη νομική υποχρέωση, απαιτεί όμως προγραμματισμό επισκέψεων προσαρμοσμένο στην απόσταση και την εποχικότητα κάθε μονάδας, ιδίως για καταλύματα με θερινή μόνο λειτουργία.
ΜΕΕΚ & ΙΑΤΡΟΣ
Σχέση με τη Μελέτη Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου και τον ιατρό εργασίας
Η σύνταξη και επικαιροποίηση της Μελέτης Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΜΕΕΚ) εντάσσεται στα καθήκοντα του Τεχνικού Ασφαλείας, αλλά είναι ξεχωριστό παραδοτέο. Η μεθοδολογία και το περιεχόμενό της περιγράφονται αναλυτικά στη σελίδα Μελέτη Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου. Η ΜΕΕΚ μπορεί να μένει αμετάβλητη επί μήνες, ενώ η υπηρεσία του Τεχνικού Ασφαλείας συνεχίζεται κάθε μήνα.
Όπου απαιτείται ιατρική παρακολούθηση, ο Τεχνικός Ασφαλείας συνεργάζεται με τον ιατρό εργασίας. Ο πρώτος καλύπτει το τεχνικό σκέλος της πρόληψης και ο δεύτερος το ιατρικό σκέλος της υγείας, κατά τον Ν.3850/2010, και στα κοινά ευρήματα οι δύο ρόλοι συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο. Μαζί με τη γραπτή ΜΕΕΚ συγκροτούν τον φάκελο συμμόρφωσης της επιχείρησης σε υγεία και ασφάλεια εργασίας.
ΣΧΕΤΙΚΑΠιστοποιητικό Πυροπροστασίας · Κατάταξη Καταλυμάτων · Θερμογραφία Κτιρίων · Γραπτή Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου (ΜΕΕΚ)
